AIS (Automatic Identification System)

De meeste zeeschepen dienen sinds enige tijd uitgerust te zijn met AIS. Dit is een wereldwijd gebruikt transpondersysteem dat in de marifoonband werkt. De gebruikte frequenties zijn 161.975 en 162.025 MHz (marifoonkanalen 87H en 88H).

Een prima Engelstalige uitleg kun je vinden op de site van de U.S. Coast Guard.

Een AIS-zender op een schip zendt met regelmatige tussenpozen de positie, koers, snelheid en MMSI (het unieke maritieme identificatienummer) uit. Deze gegevens worden ontvangen door schepen in de nabijheid. Deze kunnen de gegevens automatisch laten plotten op een beeldscherm of radarscherm. Het bereik van AIS is ongeveer 30-40 km.

Iedere 2 - 10 seconden worden door een schip met AIS onder andere de volgende gegevens uitgezonden:

MMSI-nummer
Navigatiestatus, bijvoorbeeld geankerd, onderweg
Grondsnelheid, van 0 to 102 knopen in stappen van 0,1 knoop
Draaisnelheid, 0 tot 720 graden per minuut
Positie
Koers
De tijd waarop de bovenstaande informatie is bepaald

Daarnaast worden iedere 6 minuten onder meer de volgende gegevens uitgezonden:

MMSI-nummer
Roepletters van het schip
Naam van het schip
Type schip of lading
Afmetingen van het schip
Diepgang, 0.1 tot 25.5 m
Bestemming
Geschatte aankomsttijd (ETA) op de bestemming (niet verplicht)

Voor de ontvangst van AIS zijn er verschillende mogelijkheden:

Optie 1: PC met geluidskaart

Hiervoor heb je nodig:

Een ontvanger met een discriminatoruitgang of 9600 bps packet radio-uitgang
Een audiokabel tussen de scanner en de PC
Een PC met geluidskaart, voorzien van de gewenste software
- Shipplotter, een complete oplossing. Of
- AISMon met navigatiesoftware zoals SeaClear of
WinGPS. Dit vereist wat meer computerkennis om te
configureren.

De ontvanger mag niet scannen, omdat je anders AIS-uitzendingen (en dus schepen) mist terwijl de ontvanger andere frequenties afzoekt.

Als je een marifoon gebruikt, moet deze constant op kanaal 87 of 88 staan. Hij kan op dat moment dus niet gebruikt worden voor het normale verkeer. Voor gebruik aan boord is het daarom aan te raden een scanner of een tweede marifoon te gebruiken voor AIS. Overigens zijn niet alle marifoons geschikt om AIS te ontvangen. Hier lees je meer.

Je kunt door mij een discriminatoruitgang in je scanner of marifoon laten maken. Kijk daarvoor op de bestelpagina.

Optie 2: PC met seriële poort

Hiervoor heb je nodig:

Een speciale AIS-ontvanger, zoals de NASA AIS Engine of de SR161/SR162. Zo'n ontvanger heeft een microprocessor aan boord die het ruwe AIS-signaal vertaalt in NMEA-zinnen
Een PC met seriële poort, voorzien van navigatiesoftware die NMEA-zinnen kan verwerken (zoals SeaClear of WinGPS), of een AIS-plotter

De (duurdere) optie 2 valt buiten het kader van deze website, die zich concentreert op het gebruiken van (goedkope) scanners of marifoons.

De interfaces op deze site zijn bedoeld voor paging. Ze kunnen niet gebruikt worden voor AIS.

Optie 3: Internet

Ver van de dichtstbijzijnde haven of van de kust? Of geen zin om zelf te knutselen? Er zijn verschillende internetsites met AIS-informatie. Kijk bijvoorbeeld op www.vesseltracker.com.

Links zie je een recent plaatje dat ik aan de oostkant van Rotterdam met Shipplotter heb ontvangen. Klik op het plaatje voor een schermvullende versie. De tijd linksboven is UTC.

Als je Shipplotter geregistreerd hebt, kun je met de optie "Sharing' schepen zien die door anderen zijn ontvangen, terwijl anderen de door jou ontvangen schepen op hun scherm zien.

Rotterdam, 31-07-2010 00:31

Om de prestaties van je AIS-ontvangstation te bekijken en bijvoorbeeld verschillende ontvangers of antennes te vergelijken, kun je gebruik maken van ShipPlotter.xls. Deze Excel-file, gemaakt door Neal Arundale, zet je in dezelfde directory als shipplotter.exe.

Het laat zien hoeveel schepen en hoeveel AIS-berichten per minuut je ontvangt (linker verticale as) en het verste schip dat je ontvangt (rechter verticale as).

Voor een betrouwbaar overzicht van de meeste Europese havens beveel ik www.vesseltracker.com aan. Naast een zeer gedetailleerd overzicht van scheepvaartverkeer biedt Vesseltracker veel gegevens over individuele schepen, inclusief een historisch overzicht van bezochte havens en foto's.